Handreiking - Samenwerking met adviseurs en uitvoerders

Veel zelf doen. Dat is het uitgangspunt. Maar niet alles.Waarvoor moet je anderen inschakelen, en hoe doe je dat het beste?


Rol procesbegeleider

BIEB (en de eerste drie maanden 'De Regie') begeleidden De Kersentuin door het hele project, zowel inhoudelijk als procesmatig. De overstap van De Regie naar BIEB was een logische; het eerste bureau had meer expertise in huis voor de initiatieffase, het tweede meer kennis over bouwen en het groepsproces.
Bij de ledenvergaderingen was altijd een begeleider aanwezig. De procesbegeleiders verzorgden veel presentaties, en werden ingezet als er slecht nieuws gebracht moest worden (bijvoorbeeld vertraging of kostenstijging). Dit om mogelijke druk op het bestuur te verminderen.
Ook konden ze een gebrek aan menskracht bij de vereniging opvangen en konden ze optreden als onafhankelijk bemiddelaar tussen partijen.

Sommige adviezen zijn heel nuttig gebleken, zoals bijvoorbeeld over het juiste tijdstip van ledenwerving en het vaststellen van de woningprijzen. De conclusie is dat je zo'n procesbegeleider niet kan missen, en er ook geld voor moet uittrekken (de kosten werden in dit geval door de gemeente voorgeschoten en later verrekend in de huizenprijs).

Maar verwar een procesbegeleider niet met een projectleider. De Kersentuin zat zelf aan de knoppen. Soms werden adviezen door de ALV 'overruled'. De vraag "Wat de procesbegeleider nou eigenlijk voor dat geld deed" is binnen De Kersentuin soms aan de orde is geweest.

Duidelijk is dat je helder moet zijn over wat je van elkaar verwacht. In het begin is dat vooral de taak van de procesbegeleider, later van jezelf. Want in de loop van de tijd word je zelf expert.

Rol architect

In een tweetal 'architectenweekenden' hebben verschillende architecten zichzelf gepresenteerd. Deze 'shortlist' bestond uit architecten die zich bij de gemeente hadden aangemeld, architecten die gesuggereerd waren door de procesbegeleider en één die zelf door de leden van de kerngroep was voorgedragen.

Het gekozen architectenbureau was onder andere geselecteerd op ervaring met duurzaam bouwen en bewonersparticipatie. In het algemeen verliep de samenwerking uitstekend. Toch vond de architect soms dat De Kersentuin wel erg ambitieus was. Verder bleek de architect soms geneigd de wensen van 'professionals' (bijvoorbeeld stedebouwkundigen) zwaarder te laten wegen dan de wensen van De Kersentuin.

Er zijn verhitte discussies met de architect gevoerd, maar wel goede. De architect is expert in zijn vak, de particulier opdrachtgever is expert op het gebied van woonwensen, dus je moet er samen uitkomen.

De stedenbouwkundigen van de gemeente vonden De Kersentuin eigenlijk maar niks. Die schreven het liefst precies voor hoe er gebouwd moest worden; toekomstige bewoners met eigen ideeën pasten daar niet goed bij. De presentatie door de architect van het ontwerp bij de welstandscommissie heeft een doorslaggevende rol gespeeld om de plannen geaccepteerd te krijgen. De architect heeft overigens wel aanpassingen moeten doen om aan de uitgangspunten van de stedenbouwkundigen te voldoen.

Rol aannemer

Ook de aannemer was geselecteerd op relevante ervaring. Slokker gaf aan ervaring te hebben met duurzaam bouwen, maar dat viel achteraf tegen. Ervaring met particulier opdrachtgeverschap hebben maar weinig aannemers in Nederland. En helemaal niet op de manier zoals bij De Kersentuin. Contact tussen bewonersvereniging en aannemer loopt normaal indirect, bijvoorbeeld via een woningbouwcorporatie.
De conclusie is dat in de periode van ontwerp en bouw van de Kersentuin marktpartijen in Nederland nog niet klaar waren voor dit soort projecten. Ze vonden die maar 'lastig'.

Het idee was een aannemer in te schakelen die bij het definitief uitwerken van het bestek ook mee zou denken over duurzame alternatieven. In de werkelijkheid bestond de indruk dat de aannemer alle opties die afweken van de standaard eigenlijk het liefste had geschrapt, en dat ook bij de minste aanleiding deed (zie ook: de ambities)).
Dit soms zonder overleg vooraf, hoewel dit wel was afgesproken.

Probleem is dat je als particulier opdrachtgever niet elke dag met je neus bovenop het bouwproces kunt staan (het Bouwteam kwam eens per maand bij elkaar). Niet alles wat op de tekeningen staat, blijkt in de praktijk te kunnen. En de bouw moet doorgaan. Er worden dus soms beslissingen genomen buiten je om, vooral als de 'professionals' je niet helemaal serieus nemen.
Het Realisatieteam van de Kersentuin was wel altijd bereikbaar voor overleg per telefoon of mail. Daar werd helaas niet altijd gebruik van gemaakt, maar vaak ook wel. Met name de opzichter had hierin een rol.

Constructeur, opzichter en directievoerder

De woningbouwcorporatie heeft de constructeur uitgekozen. Opzichters en directievoerders heeft de woningbouwcorporatie zelf. Maar zoals met alle partijen in dit project was de woningbouwcorporatie niet voorbereid op een project als De Kersentuin, waarbij samenwerking en continuïteit belangrijk zijn. Zowel bij de aannemer als bij de woningcorporatie hebben diverse projectleiders elkaar afgewisseld. Overdracht van kennis en afspraken was daarbij vaak een probleem.

Les: leg afspraken vast

Voor overleg met alle partijen geldt: leg alle afspraken vast, want als jij het niet doet, doet niemand het. En herinner partijen keer op keer aan hun afspraken. De andere partijen vinden dat vaak vervelend, maar het is de enige weg.

Les: mondigheid maakt uit

Als je iets wil wat afwijkt van de standaardpraktijk in de bouw, moet je constant volharding tonen en de partners blijven overtuigen, zelfs bij partijen die welwillend tegenover je doelen staan. Het is niet leuk om steeds een grote mond te moeten hebben, maar het werkt wel.


< Verder lezen: gemeente en woningcorporatie
< Naar inhoud handreiking




Laatst bezochte pagina's



Huidige pagina
Samenwerking met adviseurs en uitvoerders

Snel naar...
Home
Contact
Colofon